ಭಗವಾನ ಕೃಷ್ಣ ಕೀ ಆರತೀ
महत्व एवं विशेषता
ಕೃಷ್ಣ ಆರತೀ, ಜಿಸೇ 'ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ' ಕೇ ನಾಮ ಸೇ ಜಾನಾ ಜಾತಾ ಹೈ, ವೈಷ್ಣವ ಪರಂಪರಾ ಕೀ ಸಬಸೇ ಪ್ರಿಯ ಭಕ್ತಿ ರಚನಾಓಂ ಮೇಂ ಸೇ ಏಕ ಹೈ। ಭಕ್ತಿ ಆಂದೋಲನ ಕೇ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂತ-ಕವಿಯೋಂ ಕೋ ಇಸಕಾ ಶ್ರೇಯ ದಿಯಾ ಜಾತಾ ಹೈ। ಯಹ ಆರತೀ ವೃಂದಾವನ ಕೇ ಬಾಂಸುರೀ ಬಜಾನೇ ವಾಲೇ ಗ್ವಾಲೇ ಕೇ ರೂಪ ಮೇಂ ಭಗವಾನ ಕೃಷ್ಣ ಕೀ ಮನಮೋಹಕ ಸುಂದರತಾ ಔರ ದಿವ್ಯ ಲೀಲಾ ಕಾ ವರ್ಣನ ಕರತೀ ಹೈ।
ಭಗವಾನ ಕೃಷ್ಣ, ವಿಷ್ಣು ಕೇ ಆಠವೇಂ ಅವತಾರ, ಹಿಂದೂ ದರ್ಶನ ಮೇಂ ಏಕ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ರಖತೇ ಹೈಂ — ವೇ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮ ಭೀ ಹೈಂ ಔರ ಅಪನೇ ಭಕ್ತೋಂ ಕೇ ಅಂತರಂಗ ಸಖಾ ಭೀ। ಭಗವದ್ಗೀತಾ, ಜಿಸಮೇಂ ಕೃಷ್ಣ ಧರ್ಮ, ಕರ್ಮ ಔರ ಭಕ್ತಿ ಕೇ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸತ್ಯ ಪ್ರಕಟ ಕರತೇ ಹೈಂ, ಉನ್ಹೇಂ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮೇಂ ಸಬಸೇ ದಾರ್ಶನಿಕ ರೂಪ ಸೇ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ದೇವತಾ ಬನಾತೀ ಹೈ। ಫಿರ ಭೀ ಯಹ ಆರತೀ ಉನಕೇ ದೂಸರೇ ಆಯಾಮ — ದಿವ್ಯ ಬಾಲಕ ಔರ ರೋಮಾಂಟಿಕ ಪ್ರೇಮೀ — ಕಾ ಉತ್ಸವ ಮನಾತೀ ಹೈ, ಜಿನ್ಹೋಂನೇ ವೃಂದಾವನ ಕೀ ಚಾಁದನೀ ಕುಂಜೋಂ ಮೇಂ ಗೋಪಿಯೋಂ ಕೇ ಸಾಥ ರಾಸ ರಚಾಯಾ।
ಯಹ ಆರತೀ ಕೃಷ್ಣ ಕೇ ಮನಮೋಹಕ ರೂಪ ಕಾ ಜೀವಂತ ಚಿತ್ರಣ ಕರತೀ ಹೈ: ಗಲೇ ಮೇಂ ವೈಜಯಂತೀ ಮಾಲಾ, ಬಾಂಸುರೀ ಕೀ ಮಧುರ ತಾನ, ಝಿಲಮಿಲಾತೇ ಕುಂಡಲ, ಔರ ಮೇಘ ಜೈಸೀ ಶ್ಯಾಮಲ ಕಾಂತಿ। ರಾಧಾ, ಉನಕೀ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಗಿನೀ ಔರ ಭಕ್ತಿ ಪ್ರೇಮ ಕೀ ಮೂರ್ತಿ, ಉನಕೇ ಸಾಥ ಶೋಭಾಯಮಾನ ಹೈಂ। ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಮೇಂ ಕೃಷ್ಣ ಕೀ ಸುಂದರತಾ ಸ್ವಯಂ ದಿವ್ಯ ಕೃಪಾ ಕೀ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಹೈ ಜೋ ಆತ್ಮಾ ಕೋ ಮುಕ್ತಿ ಕೀ ಓರ ಆಕರ್ಷಿತ ಕರತೀ ಹೈ।
ಯಹ ಆರತೀ ಮಥುರಾ, ವೃಂದಾವನ, ದ್ವಾರಕಾ ಔರ ಪುರೀ ಕೇ ಕೃಷ್ಣ ಮಂದಿರೋಂ ಮೇಂ ದೈನಿಕ ಪೂಜಾ ಕಾ ಅಭಿನ್ನ ಅಂಗ ಹೈ। ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮೀ ಔರ ಹೋಲೀ — ಕೃಷ್ಣ ಕೀ ಚಂಚಲ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೇ ಜುಡಾ ರಂಗೋಂ ಕಾ ತ್ಯೋಹಾರ — ಕೇ ದೌರಾನ ಯಹ ವಿಶೇಷ ರೂಪ ಸೇ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಹೈ। ಇಸ್ಕನ ಆಂದೋಲನ ನೇ ಇಸ ಆರತೀ ಕೋ ವಿಶ್ವಭರ ಮೇಂ ಪ್ರಸಾರಿತ ಕರನೇ ಮೇಂ ಸಹಾಯತಾ ಕೀ ಹೈ।
ತುಳು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ (ಲಿಪ್ಯಂತರ)
ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ, ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರೀ ಕೀ। ಗಲೇ ಮೇಂ ವೈಜಯಂತೀ ಮಾಲಾ, ಬಜಾವೇ ಮುರಲೀ ಮಧುರ ಬಾಲಾ। ಶ್ರವಣ ಮೇಂ ಕುಣ್ಡಲ ಝಲಕಾಲಾ, ನನ್ದ ಕೇ ಆನಂದ ನಂದಲಾಲಾ। ಗಗನ ಸಮ ಅಂಗ ಕಾಂತಿ ಕಾಲೀ, ರಾಧಿಕಾ ಚಮಕ ರಹೀ ಆಲೀ। ಲತನ ಮೇಂ ಠಾಢೇ ಬನಮಾಲೀ, ಭ್ರಮರ ಸೀ ಅಲಕ, ಕಸ್ತೂರೀ ತಿಲಕ, ಚಂದ್ರ ಸೀ ಝಲಕ। ಲಲಿತ ಛವಿ ಶ್ಯಾಮ ಪ್ಯಾರೀ ಕೀ, ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರೀ ಕೀ॥ ಕನಕ ಮಯ ಮೋರ ಮುಕುಟ ಬಿಲಸೈ, ದೇವತಾ ದರಸನ ಕೋ ತರಸೈ। ಗಗನ ಸೋ ಸುಮನ ರಾಸಿ ಬರಸೈ, ಬಜತ ಮುರಲೀ ಮಧುರ ಬಾಜೈ। ಬೃಜ ಕೀ ನಾರಿ ಸಂಗ ರಸ ರಚಾವೈ, ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರೀ ಕೀ॥ ಜಹಾಁ ತೇ ಪ್ರಕಟ ಭಈ ಗಂಗಾ, ಕಲುಷ ಕಲಿ ಹಾರಿಣೀ ಶ್ರೀ ಗಂಗಾ। ಸ್ಮರಣ ತೇ ಅಧರ ಸುಧಾ ಬರಸೈ, ಬಂಸೀ ಬಜೈ ತಾನ ಸರಸೈ। ಭಕ್ತನ ಕೇ ಸಂಕಟ ಹರನೀ, ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರೀ ಕೀ॥ ಆರತೀ ಕುಂಜಬಿಹಾರೀ ಕೀ, ಶ್ರೀ ಗಿರಿಧರ ಕೃಷ್ಣ ಮುರಾರೀ ಕೀ।